Przegląd dojarki – jakie części należy sprawdzać i regularnie wymieniać | Poradnik
Poradnik · hodowla bydła mlecznego
Dojarka – jakie części wymieniać i jak często?
Dojarka to główne urządzenie w gospodarstwie zajmującym się hodowlą bydła mlecznego. Pozwala nie tylko zaoszczędzić czas, lecz również znacznie poprawia efektywność. Ponieważ jest używana codziennie, wymaga regularnego przeglądu i konserwacji elementów, aby zapewnić jej prawidłowe działanie.
Poniżej zebraliśmy elementy, które zużywają się najszybciej – wraz z zalecanym terminem wymiany.
Gumy strzykowe (linery)
Gumy strzykowe są jednym z najważniejszych elementów aparatu udojowego, mających bezpośredni wpływ na zdrowie wymion. Stykają się bezpośrednio ze strzykami krów, a ich jakość i higiena w dużej mierze decydują o prawidłowym przebiegu całego procesu dojenia. Gumy należy czyścić i dezynfekować po każdym doju, aby zapobiec rozwojowi bakterii. Pomocne są w tym specjalne szczotki do mycia strzyków, które ułatwiają dokładne czyszczenie urządzenia.
Czasami ciężko jest ustalić termin wymiany gum strzykowych, ponieważ ich zużycie zależy głównie od ilości dojonych krów i intensywności doju. Z tego powodu najpraktyczniej jest wymieniać je według zaleceń producenta, które w większości przypadków wyglądają następująco:
ok. 2500 udojów · 750 godzin pracy · maksymalnie 6 miesięcy
Przewody mleczne
Częstotliwość wymiany przewodów mlecznych zależy od stopnia ich zużycia. Jeśli przewody stają się chropowate, pokrywają się osadem mlecznym lub kamieniem, należy je wymienić jak najszybciej – sprzyja to rozwojowi bakterii i pogarsza jakość mleka. Zaleca się ich regularną kontrolę oraz wymianę co kilka lat, aby uniknąć wycieków i strat mleka. W praktyce jednak warto wymieniać węże mleczne przynajmniej raz na pół roku, ponieważ ich żywotność i właściwości higieniczne z czasem ulegają pogorszeniu.
Filtry do mleka
Filtry w dojarkach można podzielić głównie na rurowe i krążkowe. Oba rodzaje są jednorazowe.
Filtry rurowe z wkładami szytymi wymienia się po każdym doju.
Filtrów krążkowych nie należy płukać ani używać ponownie – włóknina traci swoje właściwości filtracyjne i może stać się źródłem bakterii.
Pulsator i elementy
Pulsator odpowiada za prawidłowe działanie aparatu udojowego, a jego uszkodzenie bezpośrednio wpływa na wydajność doju.
Jedną z najczęstszych usterek jest wyciek mleka, zwykle spowodowany zużytymi uszczelkami lub nieszczelnymi połączeniami z dojarką. Należy wtedy sprawdzić, czy wszystkie elementy są właściwie połączone, a w razie stwierdzenia uszkodzenia wymienić wadliwe części. Ważne jest również systematyczne czyszczenie pulsatora: zabrudzone kanały lub zablokowany zawór mogą prowadzić do jego zatrzymania podczas doju. Kolejnym sygnałem problemów bywa nierównomierne dojenie – jeżeli część krów jest dojona szybciej lub wolniej niż pozostałe, warto zlecić kontrolę specjaliście.
Pulsator czyść przynajmniej raz na 3 miesiące, a przy dużej wilgotności powietrza częściej.
Kolektor i elementy
Rolą kolektora udojowego jest odbiór mleka z czterech strzyków wymienia. Jest on szczególnie narażony na uszkodzenia mechaniczne wskutek gwałtownych ruchów krowy, np. kopnięcia lub nadepnięcia na aparat. Ze względu na bezpośredni kontakt z mlekiem wymaga systematycznego mycia i dezynfekcji. W przeciwieństwie do gum strzykowych kolektor wymienia się wtedy, gdy ulegnie uszkodzeniu mechanicznemu lub gdy jego powierzchnia utrudnia skuteczną dezynfekcję.
Łopatki do pompy próżniowej
Łopatki odpowiadają za wytwarzanie próżni lub nadciśnienia niezbędnego do prawidłowej pracy dojarki. Najczęściej wykonane są z grafitu lub tworzyw sztucznych o wysokiej odporności na ścieranie, dzięki czemu pracują bez dodatkowego smarowania. Mimo dużej trwałości z czasem ulegają naturalnemu zużyciu.
Objawy zużycia:
- pęknięcia, wyszczerbienia lub nadmierne starcie łopatek,
- nietypowe wibracje i głośniejsza praca pompy,
- spadek wydajności podciśnienia.
Ignorowanie tych sygnałów prowadzi do pogorszenia pracy dojarki, zwiększonego zużycia pompy, a nawet kosztownych awarii. Łopatki wymieniaj natychmiast po stwierdzeniu oznak zużycia lub zgodnie z zaleceniami producenta pompy.
Higiena instalacji udojowej
Utrzymanie dojarki w czystości ma kluczowe znaczenie zarówno dla jakości pozyskiwanego mleka, jak i trwałości całej instalacji. Po każdym doju wszystkie elementy mające kontakt z mlekiem powinny zostać dokładnie umyte i zdezynfekowane przy użyciu środków przeznaczonych do instalacji udojowych. Pozostałości mleka to idealne środowisko do rozwoju bakterii, drożdży i innych mikroorganizmów, które pogarszają jakość mleka oraz zwiększają ryzyko zapaleń wymienia (mastitis). Równie istotne jest regularne usuwanie osadów tłuszczowych, białkowych oraz kamienia mlecznego, które gromadzą się wewnątrz przewodów i urządzeń.
Serwis dojarki
Sprawność dojarki w dużej mierze zależy od systematycznej konserwacji i właściwej regulacji. Przyjmuje się, że przegląd wykonuje się raz w roku, jednak sam upływ czasu nie powinien być jedynym wyznacznikiem serwisu. Częstotliwość kontroli warto dostosować do liczby krów, ich wydajności mlecznej oraz wieku urządzenia. Producenci zalecają również uwzględnianie liczby przepracowanych godzin.
Najczęściej zadawane pytania
Jak dobrać gumy strzykowe do swojego sprzętu?
Najszybszym sposobem jest zanotowanie numeru znajdującego się na obecnie używanej gumie. Jeśli numer nie jest widoczny, należy zmierzyć długość gumy, średnicę króćca mlecznego i główki oraz sprawdzić rodzaj kubka udojowego.
Kiedy wymienić gumy strzykowe?
Najoczywistszym powodem jest pęknięcie gumy. Sygnałem kończącej się żywotności są też utrata elastyczności, przebarwienia i trudno zmywalny osad. Zwróć uwagę również na wydłużony czas doju, zsuwanie się kubków, zwiększoną liczbę przypadków mastitis oraz nerwowe reakcje krów podczas zakładania kubków.
Dlaczego dojarka słabo ciągnie?
Przyczyn może być kilka: zużyte gumy strzykowe, nieszczelność przewodów lub kolektora, problemy z pompą próżniową, zbyt nisko ustawione podciśnienie, zabrudzony układ mleczny, filtr lub separator, a także uszkodzone przewody i zawory.
Przejdź do strony głównej Wróć do kategorii Blog